سفته ضمانتی در استخدام، قراردادهای پیمانکاری و همکاری های تجاری زیاد استفاده می شود؛ اما یک اشتباه کوچک هنگام نوشتن سفته می تواند زمینه اختلاف بزرگی را ایجاد کند. سفید گذاشتن نام گیرنده، مشخص نکردن علت صدور، امضای بدون توضیح پشت سفته یا نگرفتن رسید تحویل، از مهم ترین اشتباهاتی هستند که احتمال سوء استفاده از سفته را افزایش می دهند.
در این راهنما، نحوه پر کردن سفته ضمانتی را مرحله به مرحله توضیح می دهیم و بررسی می کنیم سفته حسن انجام کار چگونه نوشته شود، پشت نویسی سفته چه آثاری دارد، برای استرداد سفته چه اقداماتی لازم است و هنگام تحویل گرفتن سفته باید چه مدارکی دریافت کنید.
اگر ابتدا می خواهید با ماهیت حقوقی، واخواست و مسئولیت امضاکنندگان آشنا شوید، مقاله سفته چیست؟ شرایط مطالبه وجه، واخواست و مسئولیت امضاکنندگان را مطالعه کنید.
پاسخ سریع: سفته ضمانتی را چگونه پر کنیم؟
برای پر کردن سفته ضمانتی، مبلغ را به عدد و حروف بنویسید، نام دقیق گیرنده را درج کنید، تاریخ صدور را خالی نگذارید و وضعیت سررسید را مطابق قرارداد مشخص کنید. روی سفته یا پشت آن نیز بنویسید که سند صرفا بابت ضمانت کدام قرارداد و کدام تعهد تحویل شده است.
شماره سفته، مبلغ، علت تحویل، مدت نگهداری، شرایط استفاده و زمان استرداد باید در قرارداد یا رسید جداگانه نیز درج شود. از تحویل سفته سفید امضا، سفته در وجه حامل یا سفته بدون رسید خودداری کنید.
سفته ضمانتی چیست؟
سفته ضمانتی برای پرداخت یک بدهی قطعی صادر نمی شود؛ بلکه هدف آن تضمین اجرای یک تعهد است. برای مثال، کارفرما ممکن است برای اطمینان از انجام صحیح وظایف، حفظ محرمانگی اطلاعات یا تحویل تجهیزات، از نیروی کار سفته حسن انجام کار دریافت کند.
در این حالت، مبلغ سفته از همان روز تحویل، طلب قطعی کارفرما نیست. دارنده باید نشان دهد تعهدی که سفته برای تضمین آن صادر شده، نقض شده و در نتیجه آن، خسارت یا حق قابل مطالبه ای به وجود آمده است.
در آرای منتشر شده قضایی نیز مطالبه سفته تضمینی به اثبات انجام نشدن تعهد اصلی یا تحقق شرایط استفاده از تضمین وابسته دانسته شده است.
تفاوت سفته ضمانتی با سفته پرداختی
ظاهر سفته ضمانتی و سفته پرداختی ممکن است یکسان باشد، اما هدف و نحوه استفاده از آنها متفاوت است.
| موضوع | سفته ضمانتی | سفته پرداختی |
|---|---|---|
| علت صدور | تضمین اجرای قرارداد یا تعهد | پرداخت یک بدهی مشخص |
| زمان مطالبه | پس از تحقق شرایط ضمانت | پس از فرارسیدن سررسید |
| نیاز به اثبات تخلف | معمولا دارد | اصل سفته معمولا نشان دهنده تعهد پرداخت است |
| مدارک تکمیلی | قرارداد و رسید تحویل اهمیت زیادی دارد | قرارداد، فاکتور یا مدرک ایجاد بدهی مفید است |
| نمونه کاربرد | سفته حسن انجام کار | سفته بابت خرید کالا یا قرض |
عبارت «بابت ضمانت» باید در خود سفته و قرارداد مرتبط مشخص باشد. اگر علت صدور در هیچ مدرکی نوشته نشود، اثبات ضمانتی بودن سفته برای صادرکننده دشوارتر خواهد شد.
نحوه پر کردن سفته ضمانتی در 7 مرحله
1. مبلغ سفته را دقیق بنویسید
مبلغ سفته باید به صورت روشن و بدون قلم خوردگی درج شود. مبلغ را هم به عدد و هم با حروف بنویسید و واحد پول را مشخص کنید.
برای مثال:
«مبلغ یک میلیارد ریال معادل یکصد میلیون تومان»
بهتر است مبلغ نوشته شده با مبلغ اسمی چاپ شده روی برگه سفته هماهنگ باشد. همچنین مبلغ سفته باید با اهمیت تعهد و خسارت احتمالی تناسب داشته باشد. دریافت سفته با مبلغ بسیار بیشتر از ارزش تعهد می تواند در آینده محل اختلاف قرار گیرد.
پس از درج مبلغ، فضای خالی قبل و بعد از نوشته را با خط ببندید تا امکان اضافه کردن عدد یا کلمه وجود نداشته باشد.
2. نام گیرنده سفته را خالی نگذارید
در قسمت گیرنده وجه، نام و نام خانوادگی شخص یا نام کامل شرکت را بنویسید. اگر گیرنده یک شرکت است، بهتر است شناسه ملی شرکت نیز در قرارداد یا رسید تحویل سفته درج شود.
نمونه:
«در وجه شرکت نمونه گستر ایرانیان، شناسه ملی ……………………»
نوشتن عبارت «در وجه حامل» یا سفید گذاشتن نام گیرنده، خطر انتقال و سوء استفاده از سفته را افزایش می دهد. صادرکننده باید بداند اصل سفته دقیقا در اختیار چه شخص حقیقی یا حقوقی قرار می گیرد.
3. تاریخ صدور را درج کنید
تاریخ صدور نشان می دهد سفته در چه زمانی و در ارتباط با کدام قرارداد تحویل شده است. این تاریخ را خالی نگذارید و آن را با تاریخ قرارداد یا شروع همکاری هماهنگ کنید.
برای مثال:
«تاریخ صدور: 1405/05/12»
تاریخ صدور با تاریخ پرداخت یا سررسید متفاوت است. تاریخ صدور، زمان تنظیم سند را نشان می دهد؛ اما سررسید مشخص می کند وجه سفته از چه زمانی ممکن است قابل مطالبه باشد.
4. وضعیت تاریخ پرداخت را روشن کنید
یکی از حساس ترین قسمت ها در نحوه پر کردن سفته ضمانتی، تعیین تاریخ پرداخت است. سفید گذاشتن این قسمت به دارنده امکان می دهد بعدا تاریخی را بدون حضور صادرکننده درج کند و همین موضوع می تواند زمینه اختلاف شود.
با توجه به نوع قرارداد، می توان یکی از این روش ها را انتخاب کرد:
- تعیین یک تاریخ مشخص مطابق توافق طرفین؛
- نوشتن عبارت «عندالمطالبه» همراه با تعیین دقیق شرایط مطالبه در قرارداد؛
- مرتبط کردن امکان مطالبه با پایان قرارداد یا تحقق تخلف مشخص.
برای نمونه، در قرارداد نوشته شود:
«استفاده از سفته فقط پس از اثبات نقض تعهدات مندرج در بند 8 قرارداد و تعیین میزان خسارت امکان پذیر است.»
تاریخ پرداخت یکی از مندرجات مهم سفته است و ناقص بودن آن می تواند استفاده از مزایای تجاری سند را با مشکل مواجه کند. به همین دلیل، تاریخ را سفید نگذارید و متن سفته را با شرایط قرارداد هماهنگ کنید.
5. علت صدور سفته را بنویسید
مهم ترین اقدام برای کاهش ریسک، نوشتن دلیل صدور سفته است. عبارت ضمانتی بودن را می توان روی سفته، پشت سفته و در قرارداد درج کرد.
نمونه عبارت پیشنهادی:
«این سفته صرفا بابت ضمانت حسن انجام تعهدات ناشی از قرارداد کار شماره …….. مورخ …….. در اختیار شرکت …….. قرار گرفته است.»
نمونه دقیق تر:
«این سفته بابت تضمین حسن انجام تعهدات بندهای …….. قرارداد شماره …….. مورخ …….. صادر شده و استفاده از آن فقط در صورت اثبات نقض تعهد و میزان خسارت مجاز است.»
صرف نوشتن عبارت کلی «بابت ضمانت» کافی نیست. بهتر است شماره و تاریخ قرارداد، نام گیرنده و تعهداتی که سفته برای تضمین آنها صادر شده نیز مشخص شود.
6. سفته را سفید امضا تحویل ندهید
سفته سفید امضا، سفته ای است که صادرکننده آن را امضا کرده اما مبلغ، نام گیرنده، تاریخ یا علت صدور را خالی گذاشته است.
تحویل چنین سفته ای بسیار پرخطر است؛ زیرا دارنده می تواند قسمت های خالی را بعدا تکمیل کند. در این شرایط، صادرکننده برای اثبات اینکه تکمیل سفته برخلاف توافق بوده، به قرارداد، پیام ها، رسید تحویل، شهادت شهود و سایر مدارک نیاز خواهد داشت.
پیش از امضا، تمام قسمت های ضروری را تکمیل کنید. قسمت های بدون استفاده را خط بزنید و از سفته تکمیل شده عکس واضح بگیرید.
7. رسید تحویل سفته بگیرید
تنها داشتن عکس سفته کافی نیست. گیرنده باید رسیدی امضا کند که در آن شماره، مبلغ، علت تحویل و شرایط استرداد سفته درج شده باشد.
رسید تحویل سفته در اثبات این موضوعات موثر است:
- سفته در اختیار چه شخصی قرار گرفته است؛
- چند فقره سفته تحویل شده است؛
- مبلغ و شماره هر سفته چقدر است؛
- سفته برای چه تعهدی صادر شده است؛
- دارنده در چه شرایطی حق استفاده از آن را دارد؛
- سفته در چه زمانی باید مسترد شود.
برای آشنایی با ارزش اثباتی رسیدها، مقاله انواع رسید دریافت وجه و اهمیت آن را بخوانید.
نمونه رسید تحویل سفته ضمانتی
«اینجانب یا شرکت …………………… اقرار می کنم تعداد …….. فقره سفته به شماره های ……………………، جمعا به مبلغ …………………… ریال را از آقای یا خانم …………………… دریافت کرده ام.
سفته های مذکور صرفا بابت تضمین حسن انجام تعهدات موضوع قرارداد شماره …………………… مورخ …………………… تحویل شده اند و استفاده، تکمیل یا انتقال آنها خارج از شرایط مقرر در قرارداد مجاز نیست.
اصل سفته ها باید حداکثر ظرف …….. روز کاری پس از پایان قرارداد، تحویل کامل اموال و اسناد و انجام تعهدات، در صورت نبود ادعای مستند، به صادرکننده مسترد شوند.
نام و نام خانوادگی دریافت کننده:
سمت:
تاریخ دریافت:
امضا و مهر:»
اگر گیرنده یک شرکت است، رسید باید توسط شخص دارای اختیار امضا شود و مهر شرکت نیز روی آن قرار گیرد.
سفته حسن انجام کار را چگونه بنویسیم؟
سفته حسن انجام کار یکی از رایج ترین انواع سفته ضمانتی است. کارفرما این سفته را برای تضمین انجام تعهدات شغلی دریافت می کند، اما تعهدات مورد نظر باید در قرارداد کار روشن باشند.
عبارت هایی مانند «انجام صحیح وظایف» یا «حسن انجام کار» به تنهایی بسیار کلی هستند. بهتر است قرارداد مشخص کند سفته دقیقا کدام موارد را تضمین می کند؛ برای مثال:
- تحویل تجهیزات و اموال شرکت؛
- رعایت تعهد محرمانگی؛
- تسویه تنخواه یا وجوه دریافتی؛
- تحویل اسناد و اطلاعات کاری؛
- جبران خسارت مستقیم ناشی از تخلف اثبات شده؛
- انجام تعهدات مشخص در شرح وظایف.
نباید سفته را به شکلی تنظیم کرد که کارفرما بتواند بابت هر اختلاف یا صرف پایان همکاری، کل مبلغ آن را مطالبه کند. شرایط استفاده از سفته، نحوه اثبات تخلف، روش تعیین خسارت و زمان استرداد باید در قرارداد مشخص باشد.
آیا کارفرما می تواند سفته حسن انجام کار را وصول کند؟
کارفرما صرفا به دلیل در اختیار داشتن سفته، مالک مبلغ نوشته شده روی آن نمی شود. برای مطالبه سفته حسن انجام کار، معمولا باید رابطه سفته با قرارداد، نقض تعهد و میزان خسارت قابل مطالبه اثبات شود.
برای مثال، اگر سفته بابت تحویل تجهیزات شرکت صادر شده و کارمند تمام تجهیزات را با رسید تحویل داده باشد، استفاده از سفته بدون وجود خسارت مستند قابل اعتراض خواهد بود.
همچنین مبلغ سفته لزوما معادل خسارت واقعی نیست. اگر خسارت کمتر از مبلغ اسمی سفته باشد، دارنده نمی تواند بدون مبنای قراردادی یا قانونی، مبلغی بیشتر از حق خود دریافت کند.
آیا سفته ضمانتی باید تاریخ داشته باشد؟
تاریخ صدور را حتما درج کنید. درباره تاریخ پرداخت نیز سفید گذاشتن سفته توصیه نمی شود.
اگر مدت قرارداد مشخص است، می توان سررسیدی هماهنگ با قرارداد تعیین کرد. اگر زمان دقیق تحقق تعهد مشخص نیست، می توان عبارت عندالمطالبه را همراه با شرایط دقیق استفاده از سفته در قرارداد درج کرد.
آنچه اهمیت دارد این است که دارنده اختیار نامحدود برای درج دلخواه تاریخ نداشته باشد و متن سفته با قرارداد اصلی تعارض پیدا نکند.
آیا باید عبارت «حواله کرد» را خط بزنیم؟
اگر نمی خواهید سفته به اشخاص دیگر منتقل شود، بهتر است علاوه بر درج نام دقیق گیرنده، در قرارداد نیز انتقال سفته به شخص ثالث را ممنوع کنید.
می توان عبارت «حواله کرد» را خط زد یا عبارت «غیر قابل انتقال به غیر» را نوشت؛ اما نباید تصور کرد که این اقدام در هر شرایطی به تنهایی تمام آثار انتقال را از بین می برد. قرارداد و نحوه انتقال نیز باید بررسی شود.
راه مطمئن تر این است که:
- نام گیرنده مشخص باشد؛
- در وجه حامل صادر نشود؛
- علت ضمانتی بودن روی سفته درج شود؛
- انتقال به ثالث در قرارداد ممنوع شود؛
- برای تخلف از ممنوعیت انتقال، ضمانت اجرای قراردادی تعیین شود.
پشت نویسی سفته چیست؟
پشت نویسی سفته فقط یک نوع ندارد. امضای پشت سفته ممکن است برای انتقال، ضمانت، وکالت در وصول یا ثبت توضیحات مربوط به تحویل سند انجام شود.
به همین دلیل، هرگز پشت سفته را بدون نوشتن علت امضا نکنید. امضای خالی می تواند درباره مسئولیت امضاکننده اختلاف ایجاد کند.
پشت نویسی برای انتقال سفته
دارنده ممکن است سفته را به شخص دیگری منتقل کند. در این حالت باید نام منتقل شونده و علت انتقال نوشته شود.
نمونه:
«مبلغ و حقوق ناشی از این سفته به آقای یا خانم …………………… منتقل شد.»
نام، تاریخ و امضای انتقال دهنده باید درج شود.
پشت نویسی برای ضمانت
اگر شخصی می خواهد پرداخت سفته را از طرف صادرکننده تضمین کند، باید نقش خود را صریح بنویسد.
نمونه:
«اینجانب …………………… پرداخت وجه این سفته را از طرف صادرکننده، آقای یا خانم …………………… ضمانت می کنم.»
سپس نام، کد ملی، تاریخ و امضای ضامن درج شود.
نوشتن اینکه ضمانت از طرف چه شخصی انجام شده اهمیت زیادی دارد. امضای بدون توضیح پشت سفته ممکن است باعث اختلاف درباره انتقال دهنده یا ضامن بودن شخص شود.
پشت نویسی برای وکالت در وصول
گاهی دارنده، وصول سفته را به شخص دیگری می سپارد، بدون اینکه مالکیت سفته را منتقل کند.
نمونه:
«آقای یا خانم …………………… صرفا وکیل در وصول این سفته است و انتقال مالکیت انجام نشده است.»
نوشتن علت ضمانت پشت سفته
صادرکننده می تواند توضیح مربوط به علت تحویل را پشت سفته نیز بنویسد:
«این سفته صرفا بابت ضمانت حسن انجام تعهدات قرارداد شماره …….. مورخ …….. تحویل شده است.»
این نوشته باید با متن قرارداد و رسید تحویل هماهنگ باشد. بهتر است از گیرنده بخواهید نسخه جداگانه رسید را نیز امضا کند؛ زیرا نوشته یک طرفه صادرکننده همیشه جای رسید دریافت شده از دارنده را نمی گیرد.
تفاوت پشت نویسی با امضای ضامن
ظهرنویس معمولا سفته را به شخص دیگری منتقل می کند، اما ضامن پرداخت آن را از طرف یکی از مسئولان سفته تضمین می کند.
اگر نقش امضاکننده مشخص نباشد، دادگاه ممکن است با توجه به متن سند، قرارداد، نحوه تحویل و سایر قرائن، ماهیت امضا را تعیین کند. بنابراین کنار هر امضا بنویسید:
- بابت انتقال؛
- بابت ضمانت صادرکننده؛
- بابت ضمانت ظهرنویس؛
- بابت وکالت در وصول؛
- بابت تایید دریافت سند.
استرداد سفته یعنی چه؟
استرداد سفته یعنی اصل سند پس از پایان تعهد یا از بین رفتن علت ضمانت به صادرکننده بازگردانده شود.
برای مثال، پس از پایان همکاری، تحویل تجهیزات، تسویه حساب و انجام تعهدات، کارفرما باید مطابق قرارداد درباره استرداد سفته اقدام کند؛ مگر اینکه ادعای مشخص و مستندی درباره نقض تعهد وجود داشته باشد.
صرف ارائه نامه تسویه یا اعلام شفاهی ابطال، جای اصل سفته را نمی گیرد. تا زمانی که اصل سند در اختیار دارنده است، ریسک استفاده یا انتقال آن به طور کامل از بین نرفته است.
برای استرداد سفته چه کار کنیم؟
مرحله اول: قرارداد و رسید را بررسی کنید
ابتدا مشخص کنید:
- علت تحویل سفته چه بوده است؛
- زمان استرداد چگونه تعیین شده است؛
- آیا تمام تعهدات انجام شده اند؛
- آیا رسید تحویل تجهیزات یا تسویه حساب دارید؛
- شماره و مبلغ سفته در مدارک نوشته شده است یا خیر؛
- اصل سفته در اختیار چه شخصی است.
مرحله دوم: درخواست کتبی بدهید
درخواست استرداد را به صورت کتبی برای دارنده ارسال کنید. در درخواست، شماره سفته، مبلغ، قرارداد مرتبط و علت پایان یافتن ضمانت را بنویسید.
نمونه کوتاه:
«با توجه به پایان قرارداد شماره …….. و انجام کامل تعهدات، تقاضا می شود اصل سفته های شماره …….. جمعا به مبلغ …….. ریال، حداکثر تا تاریخ …….. مسترد شوند.»
درخواست کتبی را از روشی ارسال کنید که تاریخ تحویل آن قابل اثبات باشد.
مرحله سوم: اظهارنامه ارسال کنید
اگر دارنده به درخواست عادی پاسخ نداد، می توان از طریق خدمات الکترونیک قضایی اظهارنامه ارسال کرد. اظهارنامه نشان می دهد صادرکننده در تاریخ مشخص، استرداد اصل سفته را مطالبه کرده است.
در اظهارنامه باید از تهدید، توهین یا طرح ادعاهای اثبات نشده خودداری شود. شماره سفته ها، مبلغ، علت تحویل، تاریخ پایان قرارداد و مدارک انجام تعهد را دقیق بنویسید.
مرحله چهارم: پیگیری قضایی را بررسی کنید
اگر سفته پس داده نشود، امکان طرح درخواست حقوقی برای استرداد اصل سند یا جلوگیری از استفاده ناروا از آن، با توجه به مدارک پرونده قابل بررسی است.
در بعضی پرونده ها ممکن است موضوع خیانت در امانت نیز مطرح شود؛ اما صرف پس ندادن یا اقدام روی سفته در همه پرونده ها به صورت خودکار جرم نیست. برای تحقق عنوان کیفری باید نحوه سپردن سفته، تعهد دارنده به استرداد یا مصرف معین، پایان یافتن علت نگهداری، سوء استفاده و سوء نیت بررسی شود.
در آرای قضایی منتشر شده، هم نمونه هایی وجود دارد که استفاده از سفته امانی پس از پایان قرارداد را خیانت در امانت دانسته اند و هم آرایی که صرف به اجرا گذاشتن سفته ضمانتی را برای تحقق جرم کافی ندانسته اند. بنابراین نتیجه هر پرونده به ادله و شرایط همان پرونده وابسته است.
هنگام پس گرفتن سفته چه نکاتی را رعایت کنیم؟
پس از دریافت اصل سفته:
- شماره سفته را با رسید تحویل تطبیق دهید.
- مبلغ و مشخصات آن را بررسی کنید.
- روی سفته عبارت «باطل شد و مسترد گردید» بنویسید.
- تاریخ استرداد را درج کنید.
- از دارنده رسید کتبی بگیرید که ادعایی نسبت به سفته ندارد.
- سفته باطل شده را نزد خود نگه دارید.
- رسید تسویه و مدارک انجام تعهد را نیز حفظ کنید.
بهتر است سفته مسترد شده را فورا دور نیندازید. نگهداری اصل باطل شده می تواند ثابت کند سند از اختیار دارنده خارج و به صادرکننده بازگردانده شده است.
نمونه رسید استرداد سفته
«اصل تعداد …….. فقره سفته به شماره های ……………………، جمعا به مبلغ …………………… ریال که بابت ضمانت تعهدات قرارداد شماره …………………… دریافت شده بود، در تاریخ …………………… به صادرکننده مسترد شد.
گیرنده قبلی اقرار می کند نسبت به سفته های مذکور و تعهدات تضمین شده توسط آنها ادعای دیگری ندارد.
نام و نام خانوادگی:
سمت:
تاریخ:
امضا و مهر:»
اشتباهات رایج در نحوه پر کردن سفته ضمانتی
تحویل سفته سفید امضا
مهم ترین اشتباه، امضای سفته پیش از تکمیل مبلغ، نام گیرنده، تاریخ و علت صدور است.
خالی گذاشتن نام گیرنده
این کار می تواند سفته را در معرض انتقال یا استفاده توسط شخصی غیر از طرف قرارداد قرار دهد.
نوشتن سفته در وجه حامل
سفته ضمانتی بهتر است در وجه شخص یا شرکت مشخص صادر شود، نه در وجه حامل.
درج نکردن عبارت ضمانت
اگر روی سفته و در قرارداد مشخص نباشد که سند بابت ضمانت است، اثبات هدف واقعی صدور دشوارتر می شود.
مشخص نکردن قرارداد مرتبط
عبارت «بابت حسن انجام کار» کلی است. شماره و تاریخ قرارداد و تعهدات مورد ضمانت را درج کنید.
نگرفتن رسید تحویل
بدون رسید، اثبات اینکه اصل سفته در اختیار چه شخصی قرار گرفته و برای چه هدفی تحویل شده، دشوارتر خواهد بود.
ثبت نکردن شماره سفته
اگر چند سفته تحویل می شود، شماره و مبلغ هر کدام باید جداگانه در قرارداد و رسید نوشته شود.
اشتباه گرفتن ریال و تومان
روی سفته مبلغ رسمی را به ریال درج کنید و در صورت نوشتن معادل تومان، هر دو مبلغ باید کاملا با یکدیگر هماهنگ باشند.
امضای بدون توضیح پشت سفته
امضای پشت سفته بدون عبارت مشخص می تواند درباره ضمانت، انتقال یا وکالت بودن امضا اختلاف ایجاد کند.
تعیین نکردن زمان استرداد
در قرارداد بنویسید سفته چند روز پس از پایان همکاری، تحویل تجهیزات یا تسویه تعهدات باید پس داده شود.
اعتماد به توافق شفاهی
قول شفاهی کارفرما یا طرف قرارداد برای استفاده نکردن از سفته، جای قرارداد و رسید کتبی را نمی گیرد.
تحویل اصل سفته بدون نگهداری تصویر
پیش از تحویل، از روی و پشت سفته عکس واضح بگیرید و تصویر را همراه قرارداد و رسید نگهداری کنید.
خط خوردگی و اصلاح بدون تایید
اگر مبلغ، تاریخ یا نام گیرنده اصلاح شد، طرفین باید اصلاح را تایید و امضا کنند. در موارد حساس، بهتر است سفته جدیدی تنظیم شود.
تصور اینکه سفته ضمانتی قابل مطالبه نیست
سفته ضمانتی بی اعتبار نیست. اگر نقض تعهد و شرایط استفاده از تضمین اثبات شود، دارنده ممکن است بتواند تمام یا بخشی از مبلغ را مطالبه کند.
تصور اینکه سفته ضمانتی همیشه قابل وصول است
در مقابل، صرف داشتن اصل سفته نیز برای مطالبه کل مبلغ کافی نیست. دارنده باید مبنای قراردادی و تحقق شرایط استفاده از سفته را اثبات کند.
آیا سفته ضمانتی خسارت تاخیر تادیه دارد؟
امکان مطالبه خسارت تاخیر تادیه به این بستگی دارد که دین چه زمانی قطعی و قابل مطالبه شده، مطالبه رسمی در چه تاریخی انجام شده و دادگاه چه زمانی استحقاق دارنده را احراز می کند.
در سفته ضمانتی، تا پیش از اثبات تخلف و ایجاد دین قابل مطالبه، نمی توان همیشه تاریخ صدور سفته را مبدا خسارت دانست. برای بررسی تفاوت مبدا خسارت در سفته و سایر مطالبات، مقاله خسارت تاخیر تادیه چیست؟ را مطالعه کنید.
آیا سفته از طریق اجرای ثبت قابل وصول است؟
سفته برخلاف چک، به خودی خود سند لازم الاجرای ثبتی محسوب نمی شود و مطالبه آن معمولا نیازمند مراجعه به مرجع قضایی است.
برای آشنایی با تفاوت اسناد قابل اجرا در اداره ثبت و اسنادی که نیازمند دادخواست هستند، مقاله مزایا و معایب وصول مطالبات از طریق اجرای ثبت را بخوانید.
سوالات متداول
روی سفته ضمانتی دقیقا چه بنویسیم؟
مبلغ، نام گیرنده، تاریخ صدور، وضعیت سررسید و عبارت «صرفا بابت ضمانت تعهدات قرارداد شماره … مورخ …» را بنویسید. شماره سفته و شرایط استفاده و استرداد نیز باید در قرارداد یا رسید تحویل درج شود.
آیا سفته بدون تاریخ معتبر است؟
ممکن است امضای صادرکننده همچنان به عنوان دلیل تعهد مورد استناد قرار گیرد، اما ناقص بودن تاریخ می تواند سفته را از بعضی مزایای سند تجاری محروم و امکان اختلاف درباره زمان مطالبه را بیشتر کند. تاریخ را سفید نگذارید.
آیا برای سفته حسن انجام کار باید پشت سفته را امضا کنیم؟
صادرکننده معمولا سفته را روی قسمت مخصوص امضا می کند. امضای پشت سفته بدون توضیح توصیه نمی شود. اگر پشت سفته عبارتی نوشته می شود، علت امضا مانند ضمانت، انتقال یا تایید توضیحات باید صریح باشد.
آیا کارفرما می تواند بعد از استعفا سفته را اجرا کند؟
صرف استعفا یا پایان همکاری، لزوما به کارفرما حق مطالبه کل مبلغ سفته را نمی دهد. کارفرما باید مبنای قراردادی، نقض تعهد و خسارت قابل مطالبه را اثبات کند.
اگر کارفرما سفته را پس ندهد چه کنیم؟
ابتدا درخواست کتبی بدهید و مدارک انجام تعهد را ارائه کنید. در صورت امتناع، ارسال اظهارنامه و سپس بررسی دعوای استرداد اصل سفته یا سایر اقدامات حقوقی امکان پذیر است. امکان شکایت کیفری نیز فقط در صورت وجود عناصر قانونی و مدارک کافی بررسی می شود.
آیا سفته ضمانتی قابل انتقال است؟
امکان انتقال به متن سفته، نحوه ظهرنویسی و قرارداد بستگی دارد. برای کاهش ریسک، نام گیرنده را درج و انتقال به شخص ثالث را در قرارداد ممنوع کنید.
آیا عکس سفته برای استرداد یا دفاع کافی است؟
عکس سفته مدرک مفیدی است، اما همیشه جای اصل سند، قرارداد و رسید تحویل را نمی گیرد. بهتر است تصویر واضح، رسید امضا شده، شماره سفته و مکاتبات مربوط را همزمان نگهداری کنید.
جمع بندی
نحوه پر کردن سفته ضمانتی فقط به نوشتن مبلغ و امضا محدود نمی شود. نام دقیق گیرنده، تاریخ صدور، وضعیت سررسید، علت ضمانتی بودن، شماره قرارداد و شرایط استفاده از سفته باید روشن باشند.
در سفته حسن انجام کار، تعهدات مورد ضمانت، نحوه اثبات تخلف، میزان خسارت و زمان استرداد باید در قرارداد نوشته شوند. همچنین تحویل سفته بدون رسید، امضای سفید پشت سفته و خالی گذاشتن نام گیرنده می تواند ریسک حقوقی صادرکننده را افزایش دهد.
پس از پایان قرارداد نیز تنها به اعلام شفاهی ابطال سفته اکتفا نکنید. اصل سفته را تحویل بگیرید، روی آن عبارت باطل شد بنویسید و رسید استرداد دریافت کنید.
این مطلب جنبه اطلاع رسانی عمومی دارد و جایگزین بررسی اختصاصی سفته، قرارداد و مدارک هر پرونده نیست.